Oblast - FILOLOGIJA I LINGVISTIKA

 

Poduži je, zaista, protok vremena od 1991, kad je ova izuzetno važna i korisna knjiga prvi put ugledala sveta, pa sve do ove, 2004. godine, kada je pripremLjeno novo izdanje. Ali – ono što je i tada u njoj bilo najvrednije nije tokom pređenog vremenskog puta posuknulo u takvoj svojoj vrednosti. Nenarušeni su, naime, ostali i izuzetna stručna kompetencija autora priloženih tekstova i pouzdanost njihovih sudova o izražajnoj moći srpske jezičke kulture, „snimLjene“ u određenom trenutku njenog istorijskog razvoja.

 

Ne samo stručnjaku nego i svakom autentičnom predstavniku kulturne javnosti ovog nešto poznijeg razdobLja našeg bivstvovanja i te kako je važno da budu upoznati s onim što su imali da kažu o našoj izražajnoj stvarnosti najkompetentniji za to „kazivanje“, kao i sa okolnostima u kojima su oni svoje sudove izricali.

 

Iz svih tih razloga, ja od sveg srca podržavam inicijativu Beogradske knjige da se ovo značajno delo, osveženo i obogaćeno, pojavi među nama.

 

 

 

Srpski jezički priručnik je osnovna knjiga u literaturi o srpskoj govornoj kulturi. Ona je to i po merodavnosti onih koji su je napisali, i po obuhvatnosti pitanja koja se uSrpskom jezičkom priručniku razmatraju, i po tome kako je izdržala probu vremena proteklog između prvog i ovog drugog, dopunjenog izdanja, iako je bilo, i ima, i drugih za srpsku govornu kulturu značajnih knjiga.

 

Srpski jezički priručnik je zato knjiga koja treba da bude nadohvat svakome kome je stalo do toga da svojim govorom lično doprinese očuvanju i unapređivanju srpske govorne kulture kao središnjeg dela opšte kulture kako pojedinaca tako i svih koji govore, uče, proučavaju ili predaju srpski jezik, ili pišu na njemu.

 

Srpski književni jezik kao negovani slovenski i evropski jezik mora biti čvrsto ukorenjen u tlo srpske nacionalne kulture u ukupnosti njene bogate raznolikosti, koja pored ostalog odražava i dodire s drugim kulturama i civilizacijama. On mora biti i čvrst i gibak, slobodan u razvoju, ali ne do zapuštenosti i raspuštenosti.

 

Da bi se ono što je najboLje, najlepše i najfunkcionalnije u srpskom književnom jeziku podržavalo i podsticalo, treba slediti primere najboLjih pisaca i govornika, i verovati glasovima najpozvanijih stručnjaka za srpski jezik.

 

Glasovi najboLjih srpskih pesnika i književnika, ko hoće i ume da ih čuje, prate nas odasvud, ne samo iz prošlosti i sadašnjosti, a prozorLjivi umetnici reči i filolozi naslućuju ih i iz budućnosti.

 

Glasovi najautoritativnijih stručnjaka za pitanja srpske govorne kulture, srpskog književnog jezika i jezičkog standarda takođe se mogu čuti sa svih strana, ali takođe nikad dovoLJno i, sasvim sigurno, nikad previše.

 

Srpski jezički priručnik objedinjuje devet glavnih krugova mnogobrojnih pitanja srpske jezičke kulture, na koja se u knjizi daju jasni i uverLjivi sudovi i odgovori, u nekim slučajevima kategorični, u drugima manje kategorični. Oni su svakad primereni onome o čemu se u knjizi u svakom pojedinom slučaju govori, jer su u svakom trenutku jezičkog razvoja jedne pojave sazrele i očvrsle, a druge još u previranju ili u postepenom nestajanju, jedne su opšteprihvaćene, a druge s manje izvesnom budućnošću, jedne su sasvim u duhu srpskog jezika, a druge manje u skladu s njim, ili tek traže prave oblike da budu primLjene u književnojezički korpus i da postanu deo srpskog jezičkog standarda. Zato se ni sudovi o svim tim pojavama ne mogu izricati sa uvek istom odlučnošću i prizvukom konačnosti, pa je i u tom pogledu Srpski jezički priručnik uzor kako bi prema uobličavanju preporuka, saveta i sudova o tome šta se ima smatrati pravilnim, preporučLjivim i dopuštenim – trebalo da se odnose svi oni koji se bave srpskom govornom kulturom i jezičkim standardom. Autore Srpskog jezičkog priručnika krasi ne samo odlična naučna obaveštenost nego i smisao da složene pojave izlože što jednostavnije, a njihove ocene, što je posebno važno, saobražene su širokoj raznovrsnosti pojava o kojima je u ovome delu reč.

 

Svoju postojanost u brizi za srpsku govornu kulturu najboLje ćemo dokazivati ako Srpski jezički priručnik učinimo knjigom koja će se stalno, iz izdanja u izdanje, obnavLjati i biti živa koliko je živ i jezik čiji je naziv u njenom naslovu. A između budućnosti srpskog jezika i budućnosti onih koji njime govore može se staviti znak jednakosti.